nr. 2 – september 2019

Inleiding van nummer 2 - 2019. Dit tweede nummer van het TGG in 2019 is het eerste dat alleen online wordt uitgebracht. TGG zal in het vervolg als kwartaaluitgave verschijnen. Dit nummer bevat artikelen over de aanpak van delier in verpleeghuizen, zorg aan ouderen met verward gedrag thuis en naar wat maakt dat ouderen zich tevreden en thuis voelen in een zorgcentrum  

Gepubliceerd op: 18/09/2019
Totale lees- en kijktijd: 01:57:47

De Visuele Associatietest (VAT) als instrument voor de ouderenpsycholoog

Sinds 2003 is voor onderzoek van het episodisch geheugen de Visuele Associatietest (VAT) beschikbaar , ]. De essentie van het geheugen is het leggen van verbindingen of associaties ]. De VAT richt zich juist daarop. In tegenstelling tot tests die een reeks losse items aanbieden (afbeeldingen of woorden), bestaat de VAT uit combinaties van telkens twee afbeeldingen. Elke combinatie van met elkaar verbonden voorwerpen is enigszins bizar en wekt automatisch de aandacht op (zoals een vogel in een kinderwagen, een…

Gepubliceerd op: 27/09/2017
Auteur: Han F.A. Diesfeldt, Marleen Prins, Gijs Lauret
Leestijd: 30:27

Ambulante geriatrische zorg voor kwetsbare thuiswonende ouderen: een haalbaarheidsonderzoek

Inleiding Ten gevolge van veranderingen in de zorg wonen veel ouderen en chronisch zieken tegenwoordig langer thuis ]. Voor hen is er een divers eerstelijns zorgaanbod beschikbaar dat afhankelijk is van lokale voorzieningen en samenwerkingsverbanden. Een van die samenwerkingsverbanden is een vorm van gecoördineerde multidisciplinaire zorg, die men kan zien als een ambulante versie van de zorg die in het verpleeghuis wordt geboden. Deze gecoördineerde multidisciplinaire zorg bestaat uit het verrichten van zorg- en ziektediagnostiek in de thuissituatie en het…

Gepubliceerd op: 29/11/2017
Auteur: Jonneke Kroes, Laura van Buul, Ruth Veenhuizen, Aafke de Groot, Marja F. I. A. Depla, Winfried Vergeer, Cees M. P. M. Hertogh
Leestijd: 23:11

Kwaliteit van leven van verpleeghuisbewoners met dementie voor, tijdens en na het spelen met de tovertafel

Inleiding Dementie wordt gekenmerkt door geheugenstoornissen, één of meer andere cognitieve stoornissen en een duidelijke negatieve invloed hiervan op het dagelijkse functioneren. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm, gevolgd door vasculaire dementie, frontotemporale dementie en Lewy body dementie ]. In Nederland leven ruim 270.000 mensen met dementie, van wie ruim 70.000 in een verzorgings- of verpleeghuis. Als gevolg van de vergrijzing zal dit aantal in 2040 zijn gestegen naar meer dan een half miljoen ]. De begeleiding…

Gepubliceerd op: 12/12/2017
Auteur: Leonie Bruil, Marian J. M. Adriaansen, Judith W. M. Groothuis, Ercolie R. Bossema
Leestijd: 19:57

Het gesprek met de patiënt is essentieel voor goede farmacotherapeutische zorg

Inleiding Het gebruik van medicijnen levert gezondheidswinst op, maar kan ook zorgen voor gezondheidsschade bijvoorbeeld door bijwerkingen of interactie tussen verschillende geneesmiddelen. Deze schade treedt vooral op bij kwetsbare ouderen, die vaak meerdere aandoeningen hebben waarvoor ze van veel verschillende artsen medicijnen krijgen voorgeschreven. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat deze zogenaamde medicatie gerelateerde schade voor een groot deel is te voorkómen , ]. Om dit te realiseren staat het thema medicatieveiligheid al jaren op de agenda van de beroepsgroepen van…

Gepubliceerd op: 06/02/2018
Auteur: Lidwien C. Lemmens, Gepke O. Delwel, Renske J. Hoefman, Judith D. de Jong, Marjolein Weda
Leestijd: 08:29

Signalementen 2018/2

Passend gebruik van psychofarmaca bij dementie Er is een toenemende belangstelling voor het verminderen van psychofarmacagebruik voor de behandeling van probleemgedrag, zoals agitatie, angst en agressie, bij mensen met dementie wonende in verpleeghuizen. Ook in de recent vernieuwde richtlijn over probleemgedrag van Verenso en NIP (2018) worden psychosociale interventies als eerste keus voor de behandeling van probleemgedrag aanbevolen. Psychofarmaca (PF), zoals antipsychotica, antidepressiva, anxiolytica en hypnotica zijn tweede keus als bijvoorbeeld sensorische activatie, licht- of muziektherapie niet voldoende helpen. De…

Gepubliceerd op: 02/03/2018
Auteur: Redactie
Leestijd: 13:08

Beelden van ouderen lijdend of leidend?

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek blijft de levensverwachting van mensen van vijfenzestig jaar en ouder nog steeds stijgen. Is dat nu gemiddeld nog een jaar of 20, de komende jaren komt daar nog een maand per jaar bij (www.cbs.nl). Reden om de vlag uit te hangen zou je denken. Langer leven, wie wil dat niet? Tegelijkertijd is het gezegde ‘iedereen wil oud worden, niemand wil het zijn’. De meeste mensen willen oud worden, maar intussen is de beeldvorming over…

Gepubliceerd op: 26/03/2018
Auteur: Marieke J. Schuurmans
Leestijd: 08:49

Signalementen 2019/2

Mensen met dementie in de huisartspraktijk, probleemgedrag en mantelzorgers De meeste mensen met dementie wonen thuis en worden begeleid door hun huisarts. Tijdens het beloop van hun ziekte ontwikkelen de meeste mensen probleemgedrag, dikwijls omschreven als neuropsychiatrische symptomen (NPS). Vaak worden hierbij psychofarmaca voorgeschreven die ernstige bijwerkingen kunnen geven. Deze symptomen zijn ook van invloed op de ervaren psychologische belasting van hun mantelzorgers. Bijna alle onderzoeken naar het beloop van NPS bij thuiswonende mensen met dementie zijn uitgevoerd bij deze…

Gepubliceerd op: 30/06/2019
Auteur: Redactie
Leestijd: 11:36

Wat maakt dat ouderen zich tevreden en thuis voelen in een zorgcentrum

Inleiding In Nederland woonden op 1 januari 2018 116.189 mensen in een verzorgings- of verpleeghuis. Mensen wonen zelfstandig tot het moment dat door lichamelijke en/of geestelijke problemen de verhuizing naar een zorgcentrum noodzakelijk wordt. Door de verzwaring van de indicatie-eisen (het zogenoemde zorgprofiel, waarin staat welke zorg iemand nodig heeft), gaan mensen steeds vaker pas op hogere leeftijd naar een zorgcentrum. De stap van zelfstandig wonen naar het wonen in een zorgcentrum is een belangrijke stap in de levensloop van…

Gepubliceerd op: 01/07/2019
Auteur: Twan A.M.M.G. de Bruijn, Esther C. Bakker, Sanne C.T. Peeters
Leestijd: 38:41

Zorgverlening aan thuiswonende ouderen met verward gedrag

Inleiding Het thema ‘personen met verward gedrag’ en verschillende aspecten die daarmee samen lijken te hangen zoals ‘kwetsbare ouderen’ en ‘toename van psychische klachten in de samenleving’ verschijnen het afgelopen jaar veelvuldig in het nieuws. Als gevolg hiervan is veel discussie ontstaan over de term ‘verward gedrag’. Een eenduidig antwoord op de vraag wat deze term inhoudt en hoe er in de dagelijkse praktijk mee wordt omgegaan, is nog niet gegeven. Verward gedrag uit zich vaak als gedragsproblematiek. Met de…

Gepubliceerd op: 18/07/2019
Auteur: Corina Bosma, Nicole A. B. M. Ketelaar, Marjon Rouwette-Witting
Leestijd: 19:07

Is de aanpak van delier in Nederlandse verpleeghuizen conform de richtlijn?

Inleiding Delier is een veel voorkomend probleem bij patiënten in verpleeghuizen, met grote impact voor patiënten en hun omgeving. Het kan gepaard gaan met invaliderende gevolgen, zoals blijvende cognitieve beperkingen en functionele achteruitgang . Volgens Nederlands onderzoek wordt er een prevalentie van 8,9% en een incidentie van 20,7% gezien in verpleeghuizen. Delier kenmerkt zich door (sub)acute verwardheid met een wisselend bewustzijn, waarbij een vermindering van aandacht en verandering in cognitief functioneren met symptomen zoals onrust of apathie, desoriëntatie en psychotische…

Gepubliceerd op: 15/08/2019
Auteur: Zippora H.A. Kentin, Talita Hopman, Astrid Mulder, Linda Dauwerse, Hendrika J. Luijendijk, Roland B. Wetzels, Barbara C. van Munster
Leestijd: 31:36

Vergeving als psychologische sterkte op hoge leeftijd

Inleiding Binnen het domein van de gerontologie en de geriatrie ligt de focus vaak op het zo lang mogelijk actief en zelfstandig ouder worden (zie bijvoorbeeld het beleidsplan Active Ageing van de Wereldgezondheidsorganisatie). Autonomie en onafhankelijkheid zijn hierbij vaak sleutelwoorden. Daarnaast wordt er gezocht naar strategieën om achteruitgang en verlies tegen te houden of te bufferen. De (zeer) hoge leeftijd kenmerkt zich echter door een toenemende confrontatie met verlieservaringen waarover men weinig tot geen controle heeft. Vaak gaat het om…

Gepubliceerd op: 16/08/2019
Auteur: Jessie Dezutter, Laura Dewitte, Tine Schellekens
Leestijd: 16:47